Năm 2025 đang chứng kiến sự dịch chuyển chiến lược mạnh mẽ trong cách các tổ chức triển khai và khai thác trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là GenAI (Generative AI). Không còn đơn thuần là thử nghiệm hay các sáng kiến rời rạc, AI giờ đây đang dần được đưa vào trung tâm vận hành — từ việc thiết kế lại quy trình làm việc đến thay đổi cấu trúc tổ chức, nâng cấp năng lực giám sát và xử lý rủi ro.

Từ chiến lược đến hành động: GenAI không còn là “cuộc chơi bên lề”

Khảo sát Toàn cầu của McKinsey cho thấy hơn 3/4 tổ chức hiện nay đã triển khai AI trong ít nhất một chức năng kinh doanh. Trong đó, GenAI đang tăng trưởng nhanh chóng và đi kèm là những hành động thực tế: 21% tổ chức đã “tái thiết căn bản” một số quy trình công việc nhờ GenAI — bước đi được đánh giá là mang lại tác động EBIT (lợi nhuận trước lãi vay và thuế) rõ rệt nhất.

Một điểm đáng chú ý là vai trò của CEO ngày càng quan trọng trong việc giám sát quản trị AI. Tại các công ty có doanh thu trên 500 triệu USD/năm, sự tham gia trực tiếp của lãnh đạo cấp cao vào quản trị AI là yếu tố quyết định tạo ra giá trị hữu hình.

Tập trung hay phân tán? Mỗi cấu trúc đều có lý do tồn tại

Dữ liệu từ khảo sát cho thấy các tổ chức có xu hướng tập trung hóa ở các khía cạnh như quản lý rủi ro và quản trị dữ liệu (thường là thông qua một trung tâm chuyên trách), trong khi các yếu tố như nhân sự kỹ thuật và triển khai giải pháp AI lại thường theo mô hình kết hợp — một phần tập trung, một phần phân tán về từng phòng ban.

Việc phân tán một số khâu, đặc biệt là với nhân sự kỹ thuật, giúp AI “ăn khớp” tốt hơn với thực tế vận hành tại từng đơn vị, nhưng điều này cũng đặt ra thách thức về đồng bộ hóa và chia sẻ tri thức trong nội bộ doanh nghiệp.

Quản lý chất lượng đầu ra của GenAI: Không đơn giản là "tin tưởng"

Một điểm thú vị: 27% tổ chức kiểm tra toàn bộ đầu ra của GenAI trước khi đưa vào sử dụng, nhưng cũng có 30% tổ chức chỉ kiểm tra dưới 20%. Đáng chú ý, các ngành dịch vụ chuyên môn, pháp lý lại kiểm soát chặt chẽ hơn — dễ hiểu khi ở đây, rủi ro của việc “sai một ly” là cực kỳ đắt đỏ.

Những rủi ro GenAI đang đối mặt – và nỗ lực giảm thiểu

Các rủi ro như sai lệch, vi phạm sở hữu trí tuệ, vi phạm quyền riêng tư đang được quan tâm nhiều hơn so với năm 2023. Tuy nhiên, các tổ chức lớn lại ít quan tâm hơn đến tính giải thích được (explainability) hoặc độ chính xác — điều có thể gây mâu thuẫn khi đầu ra GenAI ngày càng được sử dụng trong các tình huống nhạy cảm và công khai.

Triển khai GenAI thành công đòi hỏi mô hình và chiến lược rõ ràng

Dù số lượng tổ chức có tác động EBIT rõ rệt từ GenAI vẫn còn thấp, khảo sát cho thấy các tổ chức đã bắt đầu áp dụng các thực hành tốt nhất để mở rộng và tối ưu AI. Đáng chú ý nhất là:

• Theo dõi KPI rõ ràng cho các giải pháp AI

• Lập nhóm chuyên trách về chuyển đổi và triển khai AI

• Đào tạo nội bộ cho mọi tầng lớp nhân viên

• Giao tiếp nội bộ hiệu quả để thúc đẩy hiểu biết và niềm tin

Đặc biệt, các doanh nghiệp lớn (>500 triệu USD doanh thu/năm) đang dẫn đầu trong việc áp dụng những thực hành này và thu về lợi ích rõ ràng hơn.

Nhân lực AI: Vẫn thiếu, vẫn khó tuyển

Bức tranh tuyển dụng nhân sự AI vẫn căng thẳng, dù có cải thiện nhẹ. Những vị trí như AI scientist, machine learning engineer, data architect vẫn đang khan hiếm, và sẽ tiếp tục là tâm điểm tuyển dụng trong năm 2025. Đồng thời, nhiều tổ chức cũng đang triển khai các chương trình reskilling để nâng cấp kỹ năng cho nhân viên hiện tại.

GenAI tác động đến quy mô nhân sự thế nào?

38% tổ chức cho biết GenAI không ảnh hưởng đáng kể đến quy mô nhân sự. Tuy nhiên, trong các ngành như dịch vụ khách hàng, quản lý chuỗi cung ứng, tỷ lệ nhân sự bị cắt giảm dự kiến sẽ cao hơn. Ở chiều ngược lại, các phòng IT, phát triển sản phẩm lại được dự đoán sẽ tăng nhân lực.

Một điểm đặc biệt: Giảm số lượng nhân sự sau khi ứng dụng GenAI được cho là một trong các yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ đến hiệu quả tài chính toàn công ty.

AI tiếp tục lan rộng – không chỉ trong IT hay Marketing

Tính đến giữa năm 2024, 78% tổ chức đã ứng dụng AI trong ít nhất một chức năng kinh doanh. GenAI đang được dùng phổ biến nhất trong các mảng như marketing, bán hàng, dịch vụ khách hàng, và gần đây, phát triển phần mềm.

Tỷ lệ sử dụng GenAI tăng từ 33% (2023) lên 71% (2024) — một bước nhảy vọt, đặc biệt khi AI bắt đầu tạo ra nội dung đa dạng: văn bản, hình ảnh, mã lập trình và thậm chí cả âm thanh.

Từ giá trị nhỏ lẻ đến tác động toàn diện: Tương lai AI sẽ nằm ở đâu?

Dù AI đang giúp nhiều tổ chức tăng doanh thu hoặc giảm chi phí ở cấp độ đơn vị, hơn 80% tổ chức vẫn chưa thấy tác động EBIT rõ ràng ở cấp độ toàn doanh nghiệp. Đây chính là "khoảng trống" giữa kỳ vọng và thực thi — và cũng là cơ hội lớn cho các doanh nghiệp tiên phong triển khai AI bài bản.

Trong thời gian tới, làn sóng Agentic AI (AI tự chủ, hoạt động như một thực thể độc lập) sẽ là đòn bẩy mới, hứa hẹn tạo ra giá trị đột phá cho những tổ chức đã sẵn sàng về chiến lược, nhân lực và hạ tầng kỹ thuật.

🧠 Đánh giá:

GenAI không chỉ là một công nghệ — đó là một "lối vận hành mới" cho doanh nghiệp. Các tổ chức nào coi nó là trung tâm để tái kiến trúc, thay vì công cụ phụ trợ, sẽ có cơ hội đi trước một bước trong cuộc đua chuyển đổi số. Điều quan trọng nhất lúc này không phải là "có AI hay không", mà là triển khai như thế nào để thật sự tạo ra giá trị.